อินเทอร์เน็ต
อินเทอร์เน็ตเป็นเครือข่ายที่ใหญ่ที่สุดในโลก มีผู้ใช้งานกันอย่างกว้างขวาง จึงควรทราบถึงพื้นฐาน เช่นบริการต่างๆ ที่มีบนเครือข่าย และ หลักการทำงานหรือโปรโตคอลที่ใช้กันอยู่บ้าง สำหรับในด้านบริการที่มีอยู่บนอินเทอร์เน็ตอาจแบ่งเป็นสองกลุ่มคือ บริการพื้นฐานทั่วๆไปอันประกอบด้วย Virtual terminal , electoonics mail , file transfer , name services และบริการอีกกลุ่มนั้นคือ advanced services อันประกอบด้วย distributed windowing system , network file system และ network management protocol ส่วนในด้านของโปรโตคอลที่ใช้นั้น เป็นชุดโปรโตคอล TCP/IP (Transmission Control Protocol/Internet Protocol)
TCP เป็นโปรโตคอลแบบ connection oriented อยู่ในระดับชั้นที่ 4 ของ OSI model ทำหน้าที่จัดการเกี่ยวกับ reliable end-to-end service , flow control , multiplex ตรวจสอบการซ้ำซ้อนของข้อมูล , การสูญหายหรือการจัดเรียงลำดับของข้อมูลผิดพลาดไปเป็นต้น นอกจากนี้อินเทอร์เน็ตยังอนุญาตให้ใช้ optional connectionless mode ได้ด้วยคือ User Datagram Protocal (UDP) สำหรับใช้กับงานประเภท transaction based ซึ่งให้ความสำคัญกับเรื่องของประสิทธิภาพ การลด overhead มากกว่าเรื่องของความเชื่อถือได้ของระบบ ส่วน Internet Protocol (IP) นั้นเป็น connectionless protocol จัดอยู่ในระดับชั้นที่ 3 ของ OSI Model ใช้สำหรับทำ Segmentation และ Reassembly เพราะข้อมูลอาจมีการผ่านไปตาม Subnetwork ต่างๆ ที่กำหนดความยาวสูงสุดของชุดข้อมูลไว้ไม่เท่ากัน
ชุดบริการพื้นฐานบนอินเทอร์เน็ต
ชุดบริการพื้นฐานบนอินเทอร์เน็ตที่ใช้งานกันโดยทั่วไป ประกอบด้วย File Transfer Protocal (FTP) Simple Mail Transfer Protocol (SMTP) , Virtoal Termind (Telnet) , Domain Name Service (DNS) ซึ่งมีรายละเอียดดังนี้
File Transter Protocol (FTP)
เป็นโปรโตคอลแบบ bidirectional ใช้สำหรับทำการรับ - ส่งไฟล์ , ลบ , เปลี่ยนชื่อ หรือแสดงไดเรคทอรี่มีลักษณะ Client/server และไม่ขึ้นกับ host การทำงานจะจัดเป็น สอง Connection สำหรับการควบคุมและการรับส่งข้อมูลดังรูป คำสั่งทั่วไปที่ใช้ได้บน FTP server เช่น
ascii - กำหนดให้การรับส่งข้อมูลเป็นรหัส ASCII
binary - กำหนดให้การรับส่งข้อมูลเป็นเลขฐานสอง
bye - ออกจาก FTP
cd - เปลี่ยนไดเรตทอรี่
delete - ลบไฟล์
dir - แสดงไดเรคทอรี่
get - รับไฟล์จาก remote host เข้ามาเก็บใน local host
put - ส่งไฟล์จาก local host ไปที่ remote host
hash - ได้แสดงเครื่องหมาย # หลังจากส่งข้อมูลแต่ละ block เสร็จ
สำหรับคำสั่งของ FTP นี้อาจมีไม่เหมือนกันบนแต่ละ FTP server ตัวอย่างที่แสดงข้างบนเป็นเพียงคำสั่งพื้นฐานที่น่าจะมีบนทุก FTP server
Virtual Terminal (Telnet)
ใช้สำหรับทำ remote access ไปใช้งานเครื่องที่อื่น ซึ่งผู้ใช้จะต้องมี account บนเครื่องนั้นด้วย telnet มีสภาพแวดล้อมเป็น Client/server เช่นกัน แต่สำหรับคอมพิวเตอร์ประเภท DOS based PCs , Macintosh จะรองรับเฉพาะ Client telnet แต่ถ้าเป็น UNIX หรือพวก multitasking OS จะรองรับทั้ง client และ server telnet ลักษณะการทำงานของ tclnet จะอาศัยหลักการของ Network Virtual Terminal (NVT) มีการส่งผ่านข้อมูลเป็น 2 ทิศทาง ใช้รหัส ASCII 7 บิท แต่เข้ารหัสเป็น 8 bit - byte
Sinple Mail Transport Protocol (SMTP)
เป็นการประยุกต์ใช้งานที่ได้รับความนิยมมากคือ ไปรษณีอิเลคทรอนิคส์ มีลักษณะการทำงานเป็น text oriented ประกอบด้วยส่วน header และ body ในส่วน header จะประกอบด้วย Date , Subject , To , Cc , From สำหรับส่วน body ก็คือตัวจดหมายนั้นเอง ถ้าต้องการจะดูขั้นตอนการติดต่อให้ใช้ - V (Verbose)
Domain Name Service (DNS)
ใช้ในการแปลง Domain name เป็น IP address เพื่อให้คอมพิวเตอร์เข้าใจได้ การใช้ระบบ DNS ทำให้สามารถกระจายการดูแล domain name ได้ โดยไม่ต้องทำตารางจัด IP address ให้กับทุกๆ host บนเครือข่าย ผู้ที่อยู่ระดับบนสุดของ Domain name คือ Network Information Center (NIC) ได้กำหนดให้ top - level domain ไว้ 6 กลุ่มคือ
- COM เป็นหน่วยงานทางธุรกิจ
- EDU เป็นหน่วยงานทางการศึกษา
- GOV เป็นหน่วยงานรัฐบาล
- MIL เป็นหน่วยงานทางทหาร
- NET เป็นหน่วยงานให้บริการทางเครือข่าย
- ORG หน่วยงานที่ไม่หาผลกำไร
เมื่อองค์กรใดจะนำ host ของตนเข้า DNS ให้เติมชื่อลงไปข้างหน้า top level name เพื่อระบุ subdomain หรือ host ภายใน องค์กรนั้นๆ นอกจากการจัดโดเมนตามลำดับดังกล่าวนี้แล้ว ยังมีการแบ่งโดเมนทางภูมิศาสตร์ เช่นสำหรับภูมิภาค Asia Pacific ก็จะมี APNIC (Asia Pacific Network Information Cener) เป็นหน่วยงานที่จัดการดูแลเรื่องโดเมนนี้ และสำหรับประเทศไทย ก็จะมีหน่วยงานดูแลโดเมนที่จดทะเบียนภายในประเทศ คือ thnic เป็นต้น